Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα αποτελέσματα της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας που πραγματοποίησε η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων, ενόψει της επικείμενης συνταγματικής αναθεώρησης από την Τρίτη, 16/6 μέχρι την Πέμπτη, 18/6. Στην ψηφοφορία συμμετείχαν 1.253 Δικαστικοί και Εισαγγελικοί λειτουργοί, οι οποίοι κλήθηκαν να τοποθετηθούν σε σειρά κρίσιμων θεσμικών ζητημάτων που αφορούν τη λειτουργία της Δικαιοσύνης και τη σχέση της με τις άλλες εξουσίες.
Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν σαφείς τάσεις και αναδεικνύουν τις προτεραιότητες του δικαστικού σώματος.
Πρώτον, οι δικαστές τάχθηκαν υπέρ της διατήρησης του ισχύοντος συστήματος διάχυτου και παρεμπίπτοντος ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων. Συγκεκριμένα, 958 μέλη υποστήριξαν τη διατήρηση του σημερινού μοντέλου, ενώ μόλις 285 τάχθηκαν υπέρ της μεταφοράς της αρμοδιότητας σε ειδικό Συνταγματικό Δικαστήριο. Η θέση αυτή επιβεβαιώνει την παραδοσιακή προσήλωση της ελληνικής Δικαιοσύνης στο αποκεντρωμένο σύστημα συνταγματικού ελέγχου.
Ακόμη πιο ηχηρό ήταν το μήνυμα σχετικά με την ποινική ευθύνη των μελών της κυβέρνησης. Με ποσοστό άνω του 92%, οι συμμετέχοντες υποστήριξαν την κατάργηση του άρθρου 86 του Συντάγματος και την πλήρη ανάθεση της σχετικής αρμοδιότητας στην τακτική Δικαιοσύνη. Μόλις 95 ψηφοφόροι τάχθηκαν υπέρ της διατήρησης του ισχύοντος καθεστώτος.
Στο ζήτημα των ορίων ηλικίας, η πλειοψηφία των δικαστικών λειτουργών προτίμησε τη διατήρηση των σημερινών ορίων αφυπηρέτησης. Συγκεκριμένα, 888 ψήφισαν υπέρ της διατήρησης του ισχύοντος πλαισίου και 347 υπέρ της αύξησης των ορίων κατά τρία έτη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η θέση που διατυπώθηκε για την ανάληψη δημόσιων αξιωμάτων μετά την αποχώρηση από το δικαστικό σώμα. Η πλειοψηφία τάχθηκε υπέρ της αναθεώρησης του άρθρου 89, ώστε να απαγορεύεται για τρία χρόνια η ανάληψη δημόσιων θέσεων που ανατίθενται από την εκτελεστική ή τη νομοθετική εξουσία. Η πρόταση συγκέντρωσε 894 ψήφους έναντι 340 που υποστήριξαν τη διατήρηση του σημερινού καθεστώτος.
Το πλέον εντυπωσιακό εύρημα αφορά τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Από τους 1.209 συμμετέχοντες στο σχετικό ερώτημα, οι 1.161 υποστήριξαν την αναθεώρηση του άρθρου 90 παρ. 5 του Συντάγματος και τη θέσπιση διαδικασίας προεπιλογής των υποψηφίων από το ίδιο το δικαστικό σώμα. Μόλις 48 ψήφισαν υπέρ της διατήρησης του σημερινού συστήματος, σύμφωνα με το οποίο η τελική επιλογή πραγματοποιείται από το Υπουργικό Συμβούλιο. Παράλληλα, όσοι υποστήριξαν την αλλαγή προκρίνουν ως καταλληλότερο φορέα προεπιλογής το σύνολο του δικαστικού σώματος και όχι μόνο τα μέλη των ανωτάτων δικαστηρίων.
Συνολικά, η ψηφοφορία αναδεικνύει μια ισχυρή τάση υπέρ της ενίσχυσης της θεσμικής ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, της απομάκρυνσης πολιτικών παρεμβάσεων σε κρίσιμες διαδικασίες και της ενδυνάμωσης του ρόλου των ίδιων των δικαστικών λειτουργών στις αποφάσεις που αφορούν τη λειτουργία του δικαστικού συστήματος.
Οι θέσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς διατυπώνονται από τους ίδιους τους λειτουργούς της Δικαιοσύνης σε μια χρονική περίοδο κατά την οποία η συνταγματική αναθεώρηση βρίσκεται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου.
