Η δημόσια αντιπαράθεση που προέκυψε μετά τη μη χορήγηση άδειας για την ερμηνεία έργων του Μάνου Χατζιδάκι από τον Μανώλη Μητσιά συνεχίζει να προκαλεί έντονες αντιδράσεις στον καλλιτεχνικό κόσμο. Με νέα δημόσια παρέμβασή του, ο Γιώργος Χατζιδάκις, διαχειριστής του έργου του μεγάλου συνθέτη, υπερασπίστηκε την απόφασή του, υποστηρίζοντας ότι «τα μουσικά έργα ανήκουν στους δημιουργούς τους» και ότι η διαχείριση των πνευματικών δικαιωμάτων αποτελεί νόμιμη υποχρέωση των δικαιούχων.
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι η άρνηση δεν στρεφόταν προσωπικά κατά του Μανώλη Μητσιά, αλλά αφορούσε την εταιρεία παραγωγής της συγκεκριμένης συναυλίας και τη μη χορήγηση άδειας δημόσιας εκτέλεσης των έργων. Σύμφωνα με τη θέση του, η απόφαση εντάσσεται στη συνολική πολιτική διαχείρισης του έργου του Μάνου Χατζιδάκι, ιδίως κατά το αφιερωματικό έτος που έχει ανακηρυχθεί για τον συνθέτη.
Η υπόθεση ανέδειξε εκ νέου τη διάκριση ανάμεσα στην καλλιτεχνική διάσταση ενός μουσικού έργου και στο νομικό καθεστώς που το διέπει. Σύμφωνα με τον ν. 2121/1993 για την πνευματική ιδιοκτησία, ο δημιουργός ή οι νόμιμοι διάδοχοί του διατηρούν το αποκλειστικό περιουσιακό δικαίωμα να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν τη δημόσια εκτέλεση των έργων τους. Το δικαίωμα αυτό εξακολουθεί να ισχύει για εβδομήντα έτη μετά τον θάνατο του δημιουργού και αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας.
Η νομική δυνατότητα άρνησης χορήγησης άδειας, ωστόσο, δεν αποκλείει τη δημόσια συζήτηση γύρω από τα όρια της διαχείρισης ενός έργου που έχει αποκτήσει διαχρονική πολιτιστική αξία. Η αντίδραση πολλών καλλιτεχνών και του κοινού αποτυπώνει τον προβληματισμό για το κατά πόσο η αυστηρή άσκηση των περιουσιακών δικαιωμάτων εξυπηρετεί πάντοτε τον πολιτιστικό σκοπό της διάδοσης του έργου.
Από νομικής πλευράς, πάντως, το πλαίσιο είναι σαφές: όσο διαρκεί η προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας, κάθε δημόσια εκτέλεση μουσικού έργου προϋποθέτει την άδεια του δικαιούχου ή του νόμιμου διαχειριστή του, εκτός εάν συντρέχει ειδική εξαίρεση που προβλέπεται από τον νόμο. Η προσωπική σχέση ενός ερμηνευτή με τον δημιουργό ή η ιστορική ταύτιση ενός τραγουδιού με συγκεκριμένη φωνή δεν δημιουργούν αυτοτελές δικαίωμα δημόσιας εκτέλεσης.
Η υπόθεση Χατζιδάκη–Μητσιά αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη δημόσια συζήτηση γύρω από την ισορροπία μεταξύ της προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων και της πρόσβασης του κοινού στην πολιτιστική δημιουργία. Υπενθυμίζει ότι η πνευματική ιδιοκτησία δεν αποτελεί μόνο οικονομικό δικαίωμα, αλλά και έναν θεσμό που καλείται διαρκώς να εξισορροπεί την προστασία του δημιουργού με το δημόσιο συμφέρον της διάδοσης του πολιτισμού.
