Η διαδικασία επιλογής του νέου Προέδρου του Αρείου Πάγου εισέρχεται στην τελική της φάση, καθώς η Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής ολοκλήρωσε τις ακροάσεις των υποψηφίων και κατέληξε σε τρεις προτεινόμενους δικαστικούς λειτουργούς. Ωστόσο, περισσότερο από τα ίδια τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας, το ενδιαφέρον στράφηκε στις μαζικές απουσίες ανώτατων δικαστικών από τη διαδικασία, γεγονός που αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης στην Ελλάδα.
Μετά την ολοκλήρωση των ακροάσεων, η Διάσκεψη των Προέδρων πρότεινε για τη θέση του Προέδρου του Αρείου Πάγου τους:
- Παναγιώτη Λυμπερόπουλο (15 ψήφοι)
- Σωκράτη Πλαστήρα (10 ψήφοι)
- Παναγιώτη Βενιζελέα (9 ψήφοι)
Τα αποτελέσματα διαβιβάζονται πλέον στον Υπουργό Δικαιοσύνης, ο οποίος θα εισηγηθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο την τελική επιλογή.
Ο Παναγιώτης Λυμπερόπουλος εμφανίζεται ως το επικρατέστερο πρόσωπο, καθώς είχε αναδειχθεί πρώτος και στην προηγηθείσα εσωτερική ψηφοφορία της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, συγκεντρώνοντας την υψηλότερη υποστήριξη μεταξύ των συναδέλφων του.
Εκείνο όμως που προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση ήταν η περιορισμένη συμμετοχή των ίδιων των δικαστικών λειτουργών στις ακροάσεις της Βουλής. Από τους 27 ανώτατους δικαστές που είχαν κληθεί —9 αντιπροέδρους και 18 αρεοπαγίτες— προσήλθαν μόλις 11. Οι υπόλοιποι απουσίασαν επικαλούμενοι είτε προσωπικά κωλύματα είτε λόγους που συνδέονται με την επετηρίδα και την ύπαρξη αρχαιοτέρων συναδέλφων τους.
Ιδιαίτερη συζήτηση προκάλεσαν ορισμένες επιστολές που διαβιβάστηκαν στη Βουλή. Σε μία από αυτές επισημαινόταν ότι η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης φαίνεται να προκρίνει πρόσωπα με μεγαλύτερο υπόλοιπο υπηρεσιακού χρόνου, γεγονός που ερμηνεύθηκε από πολλούς ως έμμεση τοποθέτηση για τα κριτήρια της τελικής επιλογής.
Οι απουσίες ερμηνεύθηκαν από πολιτικούς και δικαστικούς κύκλους ως μια διακριτική αλλά σαφής ένδειξη προβληματισμού για τη διαδικασία. Η κριτική που διατυπώνεται εδώ και χρόνια αφορά το γεγονός ότι, παρά τη γνωμοδοτική συμμετοχή τόσο της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου όσο και της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής, η τελική απόφαση εξακολουθεί να λαμβάνεται από το Υπουργικό Συμβούλιο.
Η συζήτηση αυτή δεν είναι νέα. Αντιθέτως, επανέρχεται σχεδόν κάθε χρόνο κατά την επιλογή της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων και συνδέεται με το διαχρονικό αίτημα για μεγαλύτερη θεσμική αυτονομία της Δικαιοσύνης. Υποστηρικτές μιας διαφορετικής προσέγγισης θεωρούν ότι το δικαστικό σώμα θα έπρεπε να έχει ενισχυμένο ή ακόμη και αποφασιστικό ρόλο στην επιλογή των επικεφαλής του, ώστε να αποφεύγονται υπόνοιες πολιτικής επιρροής. Από την άλλη πλευρά, η ισχύουσα συνταγματική και νομοθετική τάξη διατηρεί την αρμοδιότητα στην εκτελεστική εξουσία, θεωρώντας ότι η δημοκρατική νομιμοποίηση της κυβέρνησης δικαιολογεί την τελική επιλογή.
Η επικείμενη απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου θα κρίνει ποιος θα αναλάβει την προεδρία του ανωτάτου πολιτικού και ποινικού δικαστηρίου της χώρας. Ωστόσο, η φετινή διαδικασία φαίνεται ότι θα μείνει στη μνήμη όχι μόνο για τα πρόσωπα που προκρίθηκαν, αλλά και για το ηχηρό μήνυμα που εξέπεμψαν οι πολυάριθμες απουσίες των ίδιων των ανώτατων δικαστικών λειτουργών.
