Μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο παροχής νομικής καθοδήγησης προς τους αιτούντες διεθνή προστασία εισάγει η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υπουργείων Μετανάστευσης και Ασύλου και Δικαιοσύνης, η οποία μεταφέρει αποκλειστικά στους δικηγόρους την ευθύνη της σχετικής διαδικασίας, αποκλείοντας πλέον τη συμμετοχή μη κυβερνητικών οργανώσεων στην παροχή της συγκεκριμένης υπηρεσίας.
Η ρύθμιση αποτελεί μέρος της ευρύτερης αναμόρφωσης του συστήματος υποδοχής και εξέτασης αιτημάτων διεθνούς προστασίας και αποσκοπεί, σύμφωνα με την κυβέρνηση, στην ενίσχυση της θεσμικής ασφάλειας και της ποιότητας της παρεχόμενης νομικής ενημέρωσης. Η βασική φιλοσοφία της νέας διαδικασίας είναι ότι η ενημέρωση των αιτούντων θα παρέχεται αποκλειστικά από πρόσωπα που διαθέτουν την ιδιότητα του δικηγόρου και είναι εγγεγραμμένα σε ειδικό μητρώο.
Η νομική καθοδήγηση αφορά το αρχικό στάδιο της διαδικασίας ασύλου και περιλαμβάνει ενημέρωση σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των αιτούντων, τα στάδια της διοικητικής διαδικασίας, καθώς και τις διαθέσιμες επιλογές που προβλέπει η νομοθεσία. Δεν πρόκειται για πλήρη νομική εκπροσώπηση ή σύνταξη δικογράφων, αλλά για οργανωμένη παροχή νομικών πληροφοριών πριν από την εξέταση του αιτήματος διεθνούς προστασίας.
Παράλληλα, η νέα ΚΥΑ καθορίζει συγκεκριμένο σύστημα αμοιβής των δικηγόρων που θα συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Προβλέπεται αποζημίωση για τις ομαδικές συνεδρίες νομικής ενημέρωσης, ενώ θεσπίζεται και πρόσθετη αμοιβή στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο αιτών επιλέγει την οικειοθελή επιστροφή στη χώρα καταγωγής του, στο πλαίσιο των σχετικών προγραμμάτων που εφαρμόζονται από τις αρμόδιες αρχές.
Η σημαντικότερη ίσως θεσμική διάσταση της νέας ρύθμισης είναι η ενίσχυση του ρόλου του δικηγόρου σε μια διαδικασία με ιδιαίτερη σημασία για την προστασία θεμελιωδών δικαιωμάτων. Η παροχή νομικής καθοδήγησης από μέλη του δικηγορικού σώματος εξασφαλίζει ότι οι ενδιαφερόμενοι λαμβάνουν ενημέρωση από λειτουργούς της Δικαιοσύνης που δεσμεύονται από τους κανόνες δεοντολογίας, το επαγγελματικό απόρρητο και τις εγγυήσεις ανεξαρτησίας που διέπουν την άσκηση του δικηγορικού λειτουργήματος.
Από την άλλη πλευρά, η απομάκρυνση των μη κυβερνητικών οργανώσεων από τη συγκεκριμένη δραστηριότητα αναμένεται να προκαλέσει συζήτηση ως προς τις πρακτικές επιπτώσεις της εφαρμογής του νέου συστήματος. Πολλές οργανώσεις είχαν αποκτήσει σημαντική εμπειρία στην υποστήριξη αιτούντων άσυλο, ιδίως σε περιοχές με αυξημένες μεταναστευτικές ροές. Το κατά πόσο το νέο μοντέλο θα μπορέσει να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις ανάγκες αυτές θα κριθεί από την επάρκεια του αριθμού των διαθέσιμων δικηγόρων και την ταχύτητα οργάνωσης του σχετικού μηχανισμού.
Σε κάθε περίπτωση, η νέα ΚΥΑ σηματοδοτεί μια ουσιαστική μεταβολή στη λειτουργία του ελληνικού συστήματος διεθνούς προστασίας. Η αποκλειστική ανάθεση της νομικής καθοδήγησης στους δικηγόρους αναβαθμίζει τον θεσμικό τους ρόλο στη διαδικασία ασύλου, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο εφαρμογής που θα αξιολογηθεί στην πράξη ως προς την αποτελεσματικότητα, την ποιότητα της παρεχόμενης ενημέρωσης και τη συμμόρφωσή του με τις απαιτήσεις του εθνικού και ενωσιακού δικαίου.
Loading...
Reload document
Open in new tab 
