Τη μείωση του χρόνου απονομής της Δικαιοσύνης από τις περίπου 1.500 ημέρες σήμερα στις 600 έως 650 ημέρες μέχρι το τέλος του 2027 έθεσε ως κυβερνητικό στόχο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας σε ειδική εκδήλωση για την ολοκλήρωση της ψηφιακής και ενεργειακής αναβάθμισης του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Ο πρωθυπουργός ενέταξε τον συγκεκριμένο στόχο σε ένα ευρύτερο σχέδιο επιτάχυνσης και βελτίωσης της λειτουργίας του δικαστικού συστήματος. Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην εφαρμογή του νέου Δικαστικού Χάρτη, στις αυστηρότερες προθεσμίες που προβλέπουν οι νέοι κώδικες και στην ανάπτυξη της Δικαστικής Αστυνομίας, επισημαίνοντας ότι οι παρεμβάσεις αυτές έχουν αρχίσει να παράγουν μετρήσιμα αποτελέσματα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στη Δικαιοσύνη. Όπως υπογράμμισε, η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως βοηθός και σύμβουλος του δικαστή, όχι όμως ως υποκατάστατο της ανθρώπινης κρίσης. Το κρίσιμο ζήτημα, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, δεν είναι πλέον αν θα χρησιμοποιηθούν εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά ο τρόπος, η ταχύτητα και οι θεσμικές εγγυήσεις υπό τις οποίες θα ενσωματωθούν στη δικαστική λειτουργία.
Η τελική απόφαση, τόνισε, πρέπει να παραμένει «αδιαπραγμάτευτα» στα χέρια, στο μυαλό, στην ενσυναίσθηση και στη συνείδηση των δικαστών. Η θέση αυτή αποτυπώνει μία βασική αρχή της ευρωπαϊκής συζήτησης για την Τεχνητή Νοημοσύνη στη Δικαιοσύνη: τα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να υποστηρίζουν την έρευνα, την επεξεργασία εγγράφων και τη διαχείριση του δικαστικού έργου, χωρίς να αναλαμβάνουν αυτοτελώς την αξιολόγηση των πραγματικών περιστατικών ή την έκδοση αποφάσεων.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στις ευρωπαϊκές εκθέσεις για το κράτος δικαίου, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να αναγνωρίζεται η πρόοδος που έχει επιτευχθεί, χωρίς να παραβλέπονται οι εκκρεμότητες και οι μεταρρυθμίσεις που εξακολουθούν να απαιτούνται. Παράλληλα, ζήτησε η Δικαιοσύνη να μη μετατρέπεται σε πεδίο κομματικής αντιπαράθεσης, σημειώνοντας ότι η γενικευμένη κριτική για το κράτος δικαίου μπορεί να πλήττει εμμέσως και το κύρος των ίδιων των δικαστικών θεσμών.
Στο ίδιο πλαίσιο, ευχαρίστησε τα στελέχη του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τη συμβολή τους στην ομαλή αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, επισημαίνοντας ότι δεν χάθηκε ούτε ένα ευρώ ευρωπαϊκής χρηματοδότησης. Απάντησε επίσης στην κριτική για τις απευθείας αναθέσεις, υποστηρίζοντας ότι σημαντικό μέρος των στοιχείων που επικαλείται η αντιπολίτευση αφορά την Τοπική Αυτοδιοίκηση και όχι την κεντρική κυβέρνηση.
«Οι βαθιές τομές στο κράτος απαιτούν χρόνο, συνέπεια και συνέχεια. Απαιτούν μεταρρυθμιστικό σχέδιο. Απαιτούν σταθερότητα», ανέφερε, συνδέοντας την επιτυχία των αλλαγών στη Δικαιοσύνη με τη διάρκεια και τη συνεπή εφαρμογή τους.
Το κρίσιμο ζητούμενο, πάντως, θα είναι η επίτευξη του στόχου των 650 ημερών να συνοδευτεί από διατήρηση της ποιότητας των δικαστικών αποφάσεων, αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων των διαδίκων και αξιόπιστους δείκτες παρακολούθησης της προόδου. Η ταχύτητα αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας, δεν μπορεί όμως να αποσυνδεθεί από την ανεξαρτησία, την αιτιολογία και την ποιότητα της δικαστικής κρίσης.
