Τη δημιουργία Κεντρικής Ψηφιακής Πλατφόρμας Κληρονομιάς προωθεί το Υπουργείο Δικαιοσύνης, επιχειρώντας να αντιμετωπίσει ένα από τα σοβαρότερα πρακτικά προβλήματα του κληρονομικού δικαίου: την αδυναμία των κληρονόμων να γνωρίζουν εγκαίρως και με πληρότητα τόσο την περιουσία όσο και τις οικονομικές υποχρεώσεις του θανόντος.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι πιστοποιημένοι κληρονόμοι θα μπορούν, με μία αίτηση, να αποκτούν πρόσβαση σε ενιαία ψηφιακή πύλη, στην οποία θα συγκεντρώνονται στοιχεία από τη φορολογική διοίκηση, τις τράπεζες, τα ασφαλιστικά ταμεία, τα υποθηκοφυλακεία και τα κτηματολογικά γραφεία.
Η πληροφόρηση θα καλύπτει δύο βασικές κατηγορίες:
Στο ενεργητικό θα περιλαμβάνονται ακίνητα, τραπεζικοί λογαριασμοί, επενδυτικά προϊόντα και εταιρικά μερίδια.
Στο παθητικό θα εμφανίζονται οφειλές προς την ΑΑΔΕ και τον e-ΕΦΚΑ, τραπεζικά δάνεια, πιστωτικές κάρτες και άλλα βεβαιωμένα χρέη προς τρίτους.
Η μεταρρύθμιση επιδιώκει να περιορίσει τον κίνδυνο αποδοχής μιας κληρονομίας χωρίς προηγούμενη γνώση των υποχρεώσεων που τη συνοδεύουν. Σήμερα, η αναζήτηση αυτών των πληροφοριών προϋποθέτει ενέργειες ενώπιον διαφορετικών φορέων, χωρίς να διασφαλίζεται πάντοτε ότι ο κληρονόμος θα έχει αποκτήσει πλήρη οικονομική εικόνα πριν αποφασίσει για την αποδοχή ή την αποποίηση.
Το νέο σύστημα δεν πρέπει να συγχέεται με την εφαρμογή myProperty της ΑΑΔΕ. Η υφιστάμενη υπηρεσία αφορά πρωτίστως την ψηφιακή υποβολή της δήλωσης φόρου κληρονομίας. Αντίθετα, η νέα πλατφόρμα σχεδιάζεται ως μηχανισμός προηγούμενης και συνολικής πληροφόρησης για το ενεργητικό και το παθητικό της κληρονομίας.
Ιδιαίτερη σημασία θα έχει η προστασία των προσωπικών και οικονομικών δεδομένων. Η πρόσβαση θα πρέπει να παρέχεται μόνο σε πρόσωπα που αποδεικνύουν την κληρονομική τους ιδιότητα, ενώ προβλέπονται αυστηρά πρωτόκολλα ασφάλειας και συμμόρφωση με τον GDPR.
Για τη διαμόρφωση του σχετικού νομικού πλαισίου έχει συγκροτηθεί ομάδα εργασίας από νομικούς, δικαστικούς λειτουργούς και υπηρεσιακά στελέχη, υπό την προεδρία του καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ Γεωργίου Λέκκα.
Πάντως, η ανακοίνωση του Υπουργείου δεν προσδιορίζει ακόμη συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα έναρξης λειτουργίας της πλατφόρμας. Επίσης, η νέα ψηφιακή υποδομή αποτελεί κυρίως μηχανισμό ενημέρωσης· από μόνη της δεν συνεπάγεται μεταβολή των προθεσμιών αποποίησης ή των ουσιαστικών κανόνων ευθύνης του κληρονόμου, ζητήματα που θα πρέπει να αξιολογηθούν με βάση το τελικό νομοθετικό κείμενο.
