Νέος γύρος έντασης στις ήδη επιβαρυμένες σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Κούβας εκδηλώθηκε από το βήμα της 81ης Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Κούβα αποτελεί ένα «απολύτως αποτυχημένο κράτος» και ότι το πολιτικό της σύστημα «θα πέσει».
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η κυβέρνησή του επιδιώκει «θεμελιώδη αλλαγή» στην Κούβα και ότι το κομμουνιστικό καθεστώς της χώρας βρίσκεται αντιμέτωπο με τη μεγαλύτερη πίεση που έχει δεχθεί μέχρι σήμερα.
«Ο κομμουνισμός δεν θα έρθει ποτέ στην Αμερική, αλλά η ελευθερία θα έρθει στην Κούβα», ανέφερε χαρακτηριστικά, χωρίς να διευκρινίσει με ποια πολιτικά ή διπλωματικά μέσα θα μπορούσε να επέλθει η αλλαγή που προέβλεψε.
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας, η κουβανική αντιπροσωπεία, με επικεφαλής τον υπουργό Εξωτερικών Μπρούνο Ροδρίγκες, αποχώρησε από την αίθουσα της Γενικής Συνέλευσης σε ένδειξη διαμαρτυρίας.
Ο Μπρούνο Ροδρίγκες απέρριψε τις αναφορές του Αμερικανού προέδρου, κάνοντας λόγο για «ψεύδη» και «συκοφαντίες».Ο υπουργός Εξωτερικών της Κούβας υποστήριξε ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ αδυνατεί να αποδεχθεί πως η χώρα του είναι και δικαιούται να παραμένει ένα απολύτως ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος.
«Κανένα από τα ψεύδη του Αμερικανού προέδρου στον ΟΗΕ και καμία συκοφαντία δεν μπορεί, ούτε πρόκειται ποτέ, να αναιρέσει αυτό το γεγονός», ανέφερε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Παράλληλα, τόνισε ότι η Κούβα δεν αποτελεί απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες ή για οποιαδήποτε άλλη χώρα. Αντέστρεψε, μάλιστα, την κατηγορία, υποστηρίζοντας ότι ο οικονομικός αποκλεισμός και ειδικότερα οι περιορισμοί στον ενεργειακό τομέα απειλούν την Κούβα και τρίτες χώρες.
Ο Ροδρίγκες χαρακτήρισε τις αμερικανικές κυρώσεις «συλλογική τιμωρία» και «πράξη γενοκτονίας» — χαρακτηρισμοί που αποδίδουν την επίσημη θέση της κουβανικής κυβέρνησης και όχι νομική διαπίστωση διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου.
Οι δηλώσεις Τραμπ αποκτούν ιδιαίτερη σημασία επειδή διατυπώθηκαν στο θεσμικό βήμα του ΟΗΕ, ο Καταστατικός Χάρτης του οποίου στηρίζεται στις αρχές της κυριαρχικής ισότητας των κρατών, της αποχής από την απειλή ή τη χρήση βίας και της μη επέμβασης στις εσωτερικές τους υποθέσεις.
Η πολιτική επιδίωξη αλλαγής καθεστώτος σε άλλο κράτος δεν συνιστά από μόνη της παράβαση του διεθνούς δικαίου. Η χρήση, όμως, στρατιωτικών, οικονομικών ή άλλων καταναγκαστικών μέσων για την επιβολή μιας τέτοιας αλλαγής μπορεί να εγείρει σοβαρά ζητήματα νομιμότητας, ανάλογα με τη μορφή και την έντασή τους.
Οι ΗΠΑ διατηρούν εκτεταμένο εμπορικό και οικονομικό αποκλεισμό κατά της Κούβας για περισσότερες από έξι δεκαετίες. Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει τις κυρώσεις ως εργαλείο πίεσης προς την κουβανική κυβέρνηση, ενώ η Αβάνα τις χαρακτηρίζει βασική αιτία της οικονομικής και ενεργειακής κρίσης που αντιμετωπίζει η χώρα.
Η έντονη αντιπαράθεση στη Γενική Συνέλευση επιβεβαιώνει ότι οι αμερικανοκουβανικές σχέσεις εισέρχονται σε νέα περίοδο κλιμάκωσης. Ταυτόχρονα, επαναφέρει στο προσκήνιο το διαχρονικό ερώτημα για τα όρια μεταξύ πολιτικής πίεσης, οικονομικών κυρώσεων και απαγορευμένης επέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις ενός κυρίαρχου κράτους.
