Την προετοιμασία νομικού φακέλου κατά του προέδρου της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, φέρεται να ζήτησε ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου. Σύμφωνα με πληροφορίες που αποδίδονται στο ισραηλινό i24NEWS, η εξέταση αφορά καταγγελίες για τη μεταχείριση των Κούρδων και για φερόμενη οικονομική στήριξη της Χαμάς από την Τουρκία. Το ενδεχόμενο παρουσίασης στοιχείων στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) αναφέρεται ως πιθανή επόμενη κίνηση, χωρίς να προκύπτει ότι έχει ληφθεί οριστική απόφαση ή ότι έχει ήδη υποβληθεί φάκελος.
Η αναφορά εντάσσεται στην κλιμάκωση της αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο ηγετών. Ο Νετανιάχου κατηγόρησε δημοσίως τον Ερντογάν για τη στάση του απέναντι στους Κούρδους και για τις σχέσεις της Άγκυρας με τη Χαμάς. Οι πολιτικές αυτές τοποθετήσεις, ωστόσο, διαφέρουν από τη στοιχειοθέτηση ατομικής ποινικής ευθύνης ενώπιον διεθνούς δικαστηρίου.
Το πρώτο νομικό ερώτημα είναι αν το ΔΠΔ θα μπορούσε να ασκήσει δικαιοδοσία για συγκεκριμένες καταγγελλόμενες πράξεις. Το Δικαστήριο δεν επιλαμβάνεται αυτομάτως κάθε σοβαρής διεθνούς καταγγελίας. Το Καταστατικό της Ρώμης προβλέπει κανόνες σχετικά με τη φύση των εγκλημάτων, τον τόπο τέλεσής τους, την ιθαγένεια των εμπλεκομένων και τους τρόπους ενεργοποίησης της δικαιοδοσίας του. Επομένως, ένας φάκελος θα έπρεπε να προσδιορίζει πράξεις, χρόνο, τόπο και την αποδιδόμενη συμμετοχή συγκεκριμένου προσώπου.
Εξίσου σημαντική είναι η διαδικαστική διάκριση: η διαβίβαση πληροφοριών στην Εισαγγελία του ΔΠΔ δεν αποτελεί δίωξη. Ακόμη και η παραπομπή μιας κατάστασης από κράτος που έχει τη σχετική δυνατότητα δεν οδηγεί αυτομάτως σε έρευνα, πόσο μάλλον σε κατηγορητήριο ή ένταλμα σύλληψης. Η Εισαγγελία και, όπου απαιτείται, οι δικαστές του ΔΠΔ αξιολογούν ανεξάρτητα τις προϋποθέσεις που θέτει το Καταστατικό.
Για τον λόγο αυτό, ο ισχυρισμός ότι το Ισραήλ «στέλνει τον Ερντογάν στη Χάγη» δεν περιγράφει με ακρίβεια όσα είναι γνωστά σήμερα. Το επιβεβαιωμένο δημοσιογραφικό σκέλος περιορίζεται στην αναφορά ότι προετοιμάζεται ενδεχομένως ένας νομικός φάκελος. Παραμένουν ανοικτά τόσο το αν θα κατατεθεί όσο και το ποια συγκεκριμένη νομική βάση θα επικαλεστεί.
Η εξέλιξη έχει πολιτική βαρύτητα, καθώς η αντιπαράθεση Ισραήλ και Τουρκίας μεταφέρεται και στο πεδίο της διεθνούς δικαιοσύνης. Η ενδεχόμενη δικαστική της συνέχεια, όμως, θα εξαρτηθεί από στοιχεία και διαδικαστικές προϋποθέσεις, όχι από τις δημόσιες δηλώσεις των δύο πλευρών.
