Από σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαράσσει μια νέα στρατηγική για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων. Το 2023 και το 2024 καταγράφηκαν περισσότερα από 20.000 θύματα στην ΕΕ, αύξηση κατά 16,1 %, αν και πολλές περιπτώσεις παραμένουν αόρατες. Η εμπορία ανθρώπων λαμβάνει πολλές μορφές, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής εκμετάλλευσης, της εργασιακής εκμετάλλευσης, της καταναγκαστικής εγκληματικότητας, της επαιτείας και του καταναγκαστικού γάμου. Η νέα στρατηγική αποσκοπεί στην καταπολέμηση αυτής της δυναμικής, εστιάζοντας σε έξι προτεραιότητες: καλύτερη χρήση της τεχνολογίας για την πρόληψη και τον εντοπισμό της εμπορίας ανθρώπων, στενότερη συνεργασία με τις επιχειρήσεις και τους επιθεωρητές εργασίας, ενίσχυση της δράσης κατά του οργανωμένου εγκλήματος, αντιμετώπιση των κινδύνων που συνδέονται με τη μετανάστευση, βελτίωση της ετοιμότητας σε περιόδους κρίσης και ενίσχυση της στήριξης και της προστασίας των ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο και των θυμάτων.
Οι διακινητές εξακολουθούν να στοχεύουν άτομα που βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση. Οι γυναίκες και τα κορίτσια αντιπροσώπευαν το 63 % των καταγεγραμμένων θυμάτων, κυρίως για σεξουαλική εκμετάλλευση· τα παιδιά αντιπροσώπευαν το 15 %· και οι άνδρες ήταν η πλειονότητα των θυμάτων εμπορίας για εργασιακή εκμετάλλευση (74 %).
Για την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση της αύξησης της εμπορίας ανθρώπων, η ΕΕ πρέπει να προσαρμόσει την αντίδρασή της. Ενόψει της Ημέρας της ΕΕ για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων στις 18 Οκτωβρίου, η νέα στρατηγική καθορίζει έξι στρατηγικούς πυλώνες για μια συντονισμένη και ανθεκτική στις μελλοντικές εξελίξεις προσέγγιση:
- Αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας για τη βελτίωση της πρόληψης, της ανίχνευσης και της διερεύνησης.
Η στρατηγική βασίζεται σε υφιστάμενα εργαλεία, όπως η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες και το φόρουμ της ΕΕ για το διαδίκτυο, καθώς και σε επικείμενες πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένου του σχεδίου δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση της ψηφιακής απάτης. Μέσω της Ευρωπαϊκής Πολυκλαδικής Πλατφόρμας κατά των Εγκληματικών Απειλών (EMPACT), η ΕΕ θα στηρίξει καινοτόμες προσεγγίσεις στις ψηφιακές έρευνες, συμπεριλαμβανομένων των μαραθωνίων hackathon.
- Ενίσχυση της δέσμευσης του ιδιωτικού τομέα για τη μείωση των κινδύνων εκμετάλλευσης και τη βελτίωση του έγκαιρου εντοπισμού.
Η Επιτροπή θα συστήσει έναν ευρωπαϊκό επιχειρηματικό συνασπισμό για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων. Θα στηρίξει επίσης τα κράτη μέλη στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των επιθεωρητών εργασίας μέσω της Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας.
- Παρεμπόδιση της διακρατικής εμπορίας ανθρώπων που συνδέεται με το οργανωμένο έγκλημα.
Η στρατηγική θα προωθήσει τη διασυνοριακή συνεργασία, την αστυνόμευση βάσει εμπιστευτικών πληροφοριών, τις χρηματοοικονομικές έρευνες και την αποτελεσματική ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων. Το νέο καθεστώς κυρώσεων κατά του οργανωμένου εγκλήματος, συμπεριλαμβανομένης της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων, θα επιτρέψει στην ΕΕ να δεσμεύσει τα περιουσιακά στοιχεία των εγκληματιών, να περιορίσει τις μετακινήσεις τους, να διακόψει τα κέρδη τους και να διαταράξει τα επιχειρηματικά τους μοντέλα. Η επικείμενη πρόταση για τον εκσυγχρονισμό των κανόνων για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος θα έχει ως στόχο όλο το οργανωμένο έγκλημα, συμπεριλαμβανομένων των εγκληματικών δικτύων που εμπλέκονται στην εμπορία ανθρώπων. Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να επεκτείνουν τη διασυνοριακή επιχειρησιακή συνεργασία μέσω κοινών ομάδων έρευνας με την υποστήριξη της Ευρωπόλ και της Eurojust.
- Πρόληψη της εκμετάλλευσης που συνδέεται με τη μετανάστευση.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, το 36 % των καταγεγραμμένων θυμάτων ήταν πολίτες της ΕΕ, ενώ το 64 % ήταν υπήκοοι τρίτων χωρών. Το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο εισάγει νέα εργαλεία για την αντιμετώπιση των κινδύνων εμπορίας ανθρώπων, μεταξύ άλλων μέσω του ελέγχου διαλογής, της νέας διαδικασίας στα σύνορα και των διασφαλίσεων στις συνθήκες υποδοχής. Η ενίσχυση των ικανοτήτων διαχείρισης των συνόρων για τον καλύτερο εντοπισμό και την πρόληψη της εμπορίας ανθρώπων σε πρώιμο στάδιο μπορεί επίσης να διαδραματίσει καίριο ρόλο. Εδώ είναι που μια ενισχυμένη εντολή για τον Frontex θα επιτρέψει στον οργανισμό να στηρίξει καλύτερα τα κράτη μέλη στην αποκάλυψη εγκληματικών δικτύων και στον εντοπισμό θυμάτων. Η Επιτροπή εξακολουθεί επίσης να στηρίζει τις συζητήσεις μεταξύ των συννομοθετών σχετικά με την προτεινόμενη οδηγία για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης και τον κανονισμό Ευρωπόλ, ο οποίος αποσκοπεί στην ενίσχυση του ρόλου της Ευρωπόλ στην καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών και της εμπορίας ανθρώπων.
- Ενίσχυση της πρόληψης, της ετοιμότητας και της ταχείας αντίδρασης σε καταστάσεις κρίσης.
Η ταχεία αντίδραση της ΕΕ στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας κατέδειξε τη σημασία των αποτελεσματικών μηχανισμών προστασίας για τα άτομα που βρίσκονται σε ευάλωτη κατάσταση. Με βάση το σχέδιο για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων με την Ουκρανία, η Επιτροπή θα αναπτύξει επιχειρησιακή καθοδήγηση για τους διάφορους φορείς που συμμετέχουν στον εντοπισμό και την αντιμετώπιση των κινδύνων εμπορίας ανθρώπων κατά τη διάρκεια κρίσεων, με τη στήριξη των οργανισμών της ΕΕ, των κρατών μελών και της κοινωνίας των πολιτών.
- Βελτίωση της προστασίας των ατόμων που είναι ευάλωτα στην εμπορία ανθρώπων.
Τα δικαιώματα, η υποστήριξη και η προστασία των θυμάτων πρέπει να παραμείνουν αναπόσπαστο μέρος των μέτρων επιβολής του νόμου και των δικαστικών μέτρων.
Η διεθνής συνεργασία αποτελεί βασικό στοιχείο για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων. Η Επιτροπή θα ενισχύσει τη συνεργασία με χώρες εταίρους και διεθνείς οργανισμούς, μεταξύ άλλων με την υποστήριξη οργανισμών της ΕΕ για την πρόληψη και την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων.
Επόμενα βήματα
Η στρατηγική θα συζητηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Ο συντονιστής της ΕΕ για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τους εθνικούς συντονιστές και την πλατφόρμα της κοινωνίας των πολιτών της ΕΕ και τους οργανισμούς της ΕΕ για την υλοποίηση των δράσεων που καθορίζονται στη στρατηγική.
Η επιτυχής εφαρμογή θα απαιτήσει την ενεργό συμμετοχή ευρέος φάσματος παραγόντων τόσο σε ενωσιακό όσο και σε διεθνές επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων των οργανισμών της ΕΕ, των διεθνών οργανισμών και των χωρών εταίρων.
Ιστορικό
Το 2024 τέθηκε σε ισχύ η αναθεωρημένη οδηγία για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων. Τα κράτη μέλη όφειλαν να μεταφέρουν στο εθνικό τους δίκαιο σε εθνικό επίπεδο έως τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους. Η νέα οδηγία ενισχύει τις έρευνες, την υποστήριξη των θυμάτων, την προστασία των παιδιών, ποινικοποιεί τους χρήστες που εκμεταλλεύονται εν γνώσει τους θύματα εμπορίας ανθρώπων και αναγνωρίζει τη σεξουαλική εκμετάλλευση στο διαδίκτυο ως επιβαρυντική περίσταση.
Παράλληλα με την ποινική νομοθεσία, η Επιτροπή και ο ύπατος εκπρόσωπος πρότειναν νέο καθεστώς κυρώσεων τον Ιούλιο του 2026 με στόχο την παράνομη διακίνηση μεταναστών, την εμπορία ανθρώπων και άλλες μορφές οργανωμένου εγκλήματος. Με την υποστήριξη του συντονιστή της ΕΕ για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, τα κράτη μέλη, οι οργανισμοί της ΕΕ και η κοινωνία των πολιτών συνεργάζονται για την ανάπτυξη υφιστάμενων και νέων πολιτικών της ΕΕ για την αντιμετώπιση της εμπορίας ανθρώπων.
Η σημερινή στρατηγική συμπληρώνει το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο θέτοντας περαιτέρω στόχους που αντικατοπτρίζουν τις τελευταίες προκλήσεις. Η στρατηγική εγκρίνεται μαζί με την 6η έκθεση προόδου, η οποία παρέχει επισκόπηση της υλοποίησης των δράσεων της προηγούμενης στρατηγικής της ΕΕ για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων (2021-2025) με στοιχεία για την περίοδο 2023-2024 σχετικά με την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων. Ευθυγραμμίζεται επίσης με άλλα μέσα, όπως το ProtectEU: μια ευρωπαϊκή στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας και η ευρωπαϊκή στρατηγική για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης.
