Τα νομικώς δεσμευτικά ανώτατα όρια επιβατών πρέπει να συνυπολογίζονται κατά την κατανομή των διαθέσιμων χρόνων χρήσης ενός αεροδρομίου, ακόμη και όταν αυτό οδηγεί, κατ’ εξαίρεση, σε περιορισμό των slots που χρησιμοποιούσαν ήδη αεροπορικές εταιρείες.
Αυτό έκρινε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την απόφαση της 15ης Οκτωβρίου 2026 στην υπόθεση C‑857/24, daa κ.λπ., διευκρινίζοντας ότι η προτεραιότητα που απορρέει από την προηγούμενη χρήση δεν αποτελεί εγγύηση ανανέωσης ούτε δικαίωμα ιδιοκτησίας.
Η διαφορά για το αεροδρόμιο του Δουβλίνου
Η υπόθεση αφορά την εφαρμογή του κανονισμού 95/93 για την κατανομή των διαθέσιμων χρόνων χρήσης στους αερολιμένες. Στα αεροδρόμια όπου η χωρητικότητα δεν επαρκεί για τη ζήτηση, οι αεροπορικές εταιρείες χρειάζονται συγκεκριμένα slots για την πραγματοποίηση απογειώσεων και προσγειώσεων.
Οι άδειες αναβάθμισης των τερματικών σταθμών του αεροδρομίου του Δουβλίνου, που χορηγήθηκαν το 2007 και το 2008, προβλέπουν ανώτατο όριο 32 εκατομμυρίων επιβατών ετησίως.
Το 2024, οι προβλέψεις του διαχειριστή έδειξαν ότι το όριο μπορούσε να επιτευχθεί ή να ξεπεραστεί. Η ιρλανδική αρχή πολιτικής αεροπορίας καθόρισε εποχιακά ανώτατα όρια επιβατών, προκειμένου να αποτραπεί η υπέρβαση. Ο διαχειριστής και αεροπορικές εταιρείες προσέφυγαν κατά των σχετικών αποφάσεων.
Το αρμόδιο ιρλανδικό δικαστήριο υπέβαλε προδικαστικά ερωτήματα στο ΔΕΕ σχετικά με τη συνεκτίμηση του περιορισμού και τις συνέπειές του στην κατανομή των slots.
Η διαθέσιμη χωρητικότητα περιλαμβάνει και τους νομικούς περιορισμούς
Το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι οι παράμετροι συντονισμού πρέπει να αποτυπώνουν το σύνολο της πραγματικά διαθέσιμης χωρητικότητας του αεροδρομίου. Οι περιορισμοί που τη διαμορφώνουν μπορούν να είναι και νομικής φύσης.
Επομένως, ένα ανώτατο όριο επιβατών που προβλέπεται σε άδεια αναβάθμισης υποδομών πρέπει να λαμβάνεται υπόψη, εφόσον περιορίζει την επιχειρησιακή χωρητικότητα και δεσμεύει νομικά τον διαχειριστή.
Δεν έχει σημασία ότι ο σχετικός κανόνας ισχύει επί πολλά χρόνια ή ότι έχει μεταβληθεί η πολιτική που υπαγόρευσε τη θέσπισή του. Η παράλειψη συνεκτίμησής του θα δημιουργούσε κίνδυνο κατανομής χρόνων χρήσης που δεν θα μπορούσαν τελικά να αξιοποιηθούν.
Τα «ιστορικά» slots δεν αποτελούν κεκτημένο δικαίωμα
Ο ευρωπαϊκός κανονισμός παρέχει, υπό προϋποθέσεις, προτεραιότητα στις αεροπορικές εταιρείες που έχουν χρησιμοποιήσει τακτικά μια σειρά slots. Η προτεραιότητα αυτή συμβάλλει στη σταθερότητα των αεροπορικών δραστηριοτήτων, αλλά παραμένει εξαρτημένη από τη διαθέσιμη χωρητικότητα.
Κατά συνέπεια, η εφαρμογή ενός δεσμευτικού ορίου επιβατών μπορεί, κατ’ εξαίρεση, να οδηγήσει στη μη επανακατανομή ορισμένων σειρών χρόνων χρήσης ή μέρους τους.
Το ΔΕΕ διευκρίνισε επίσης ότι, λόγω του προσωρινού και μη οριστικά κτηθέντος χαρακτήρα τους, οι συγκεκριμένοι χρόνοι χρήσης δεν συνιστούν δικαίωμα ιδιοκτησίας κατά τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ.
Στο ιρλανδικό δικαστήριο εναπόκειται πλέον να επιλύσει τη διαφορά, εφαρμόζοντας την ερμηνεία του Δικαστηρίου.
Η απόφαση – το επίσημο ανακοινωθέν
Πλήρες κείμενο της απόφασης και λοιπά έγγραφα της υπόθεσης C‑857/24 στην CURIA — από το ΔΕΕ.
