Το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών έθεσε φραγμό στην προσπάθεια του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να περιορίσει την ιθαγένεια εκ γεννήσεως, κρίνοντας ότι τα παιδιά που γεννιούνται στο αμερικανικό έδαφος από γονείς που βρίσκονται παράνομα ή προσωρινά στις ΗΠΑ είναι πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών από τη γέννησή τους.
Η υπόθεση, με τίτλο Trump v. Barbara, αφορούσε το εκτελεστικό διάταγμα 14160, το οποίο είχε εκδοθεί στις 20 Ιανουαρίου 2025 και επιχειρούσε να αποκλείσει από την αυτόματη απόκτηση ιθαγένειας τα παιδιά αλλοδαπών που δεν είχαν νόμιμη ή μόνιμη παρουσία στη χώρα. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η 14η Τροπολογία του Συντάγματος προστατεύει την ιθαγένεια όσων γεννιούνται στις ΗΠΑ και υπάγονται στη δικαιοδοσία τους.
Η απόφαση έχει ιδιαίτερη συνταγματική σημασία, καθώς επιβεβαιώνει μία θεμελιώδη αρχή του αμερικανικού δικαίου: ότι η ιθαγένεια δεν μπορεί να αφαιρεθεί ή να περιοριστεί με μονομερή πράξη της εκτελεστικής εξουσίας. Το Δικαστήριο τόνισε ότι το ζήτημα δεν αφορά απλώς τη μεταναστευτική πολιτική, αλλά τον ίδιο τον πυρήνα της συνταγματικής εγγύησης της 14ης Τροπολογίας.
Η απόφαση στηρίζεται και στην ιστορική νομολογία του Ανώτατου Δικαστηρίου, ιδίως στην υπόθεση United States v. Wong Kim Ark του 1898, με την οποία είχε αναγνωριστεί ότι η γέννηση στο αμερικανικό έδαφος αρκεί, κατά κανόνα, για την απόκτηση της αμερικανικής ιθαγένειας, ανεξάρτητα από την ιθαγένεια των γονέων. Το Ανώτατο Δικαστήριο επανέλαβε ουσιαστικά ότι οι εξαιρέσεις από τον κανόνα αυτό είναι περιορισμένες και δεν μπορούν να διευρυνθούν πολιτικά μέσω προεδρικού διατάγματος.
Η κυβέρνηση Τραμπ είχε υποστηρίξει ότι τα παιδιά προσώπων που βρίσκονται παράνομα ή προσωρινά στις ΗΠΑ δεν είναι πλήρως «υποκείμενα στη δικαιοδοσία» των Ηνωμένων Πολιτειών. Η πλειοψηφία απέρριψε αυτή την ερμηνεία, θεωρώντας ότι η παρουσία στο αμερικανικό έδαφος συνεπάγεται, κατά κανόνα, υπαγωγή στην αμερικανική έννομη τάξη.
Η απόφαση προκάλεσε έντονες πολιτικές αντιδράσεις. Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα επιδιώξει νομοθετική λύση μέσω του Κογκρέσου, ωστόσο νομικοί επισημαίνουν ότι, εφόσον η κρίση στηρίζεται στο Σύνταγμα, ουσιαστική ανατροπή της θα απαιτούσε συνταγματική τροποποίηση και όχι απλή νομοθετική παρέμβαση.
Η σημασία της απόφασης υπερβαίνει το μεταναστευτικό πεδίο. Αποτελεί σαφή υπενθύμιση των ορίων της προεδρικής εξουσίας και της υπεροχής του Συντάγματος έναντι πολιτικών επιλογών της εκάστοτε κυβέρνησης. Σε μια περίοδο έντονης πόλωσης γύρω από τη μετανάστευση και την εθνική ταυτότητα, το Ανώτατο Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι η ιθαγένεια εκ γεννήσεως παραμένει κεντρικός πυλώνας της αμερικανικής συνταγματικής τάξης.
