Μια σημαντική εξέλιξη στη συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη και την πνευματική ιδιοκτησία καταγράφηκε στις ΗΠΑ. Το ομοσπονδιακό Εφετείο της Τρίτης Περιφέρειας επικύρωσε την κρίση υπέρ της Thomson Reuters στη διαφορά της με τη Ross Intelligence, απορρίπτοντας την επίκληση «fair use» για τη χρήση περιεχομένου της Westlaw. Η απόφαση εκδόθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2026 και το σκεπτικό της δημοσιοποιήθηκε την επομένη.
Στο επίκεντρο της υπόθεσης Thomson Reuters Enterprise Centre GmbH και West Publishing Corp. κατά Ross Intelligence Inc., αρ. 25-2153, βρίσκονταν οι λεγόμενες «headnotes»: σύντομες περιλήψεις νομικών σημείων δικαστικών αποφάσεων, τις οποίες συντάσσουν οι επιμελητές της Westlaw. Η Ross χρησιμοποίησε εκπαιδευτικό υλικό που είχε δημιουργηθεί με αξιοποίηση αυτών των περιλήψεων, προκειμένου να αναπτύξει σύστημα νομικής αναζήτησης. Το Εφετείο επικύρωσε τη μερική συνοπτική κρίση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου.
Η διαφορά αναδεικνύει τη διάκριση ανάμεσα στο κείμενο μιας δικαστικής απόφασης και στην πρωτότυπη επεξεργασία της από έναν νομικό εκδότη. Το δικαστήριο αναγνώρισε ότι οι επίδικες περιλήψεις περιείχαν δημιουργικές επιλογές ως προς την επιλογή των ουσιωδών νομικών σημείων και τη διατύπωσή τους. Η προστασία αυτή αφορά το επιμελημένο περιεχόμενο και δεν δημιουργεί αποκλειστικό δικαίωμα πάνω στον ίδιο τον νόμο ή στις δικαστικές αποφάσεις.
Η Ross υποστήριξε ότι η αξιοποίηση του υλικού για την ανάπτυξη τεχνολογίας AI μπορούσε να δικαιολογηθεί ως «fair use». Πρόκειται για δόγμα του αμερικανικού δικαίου που επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, τη χρήση προστατευόμενων έργων χωρίς άδεια. Η αξιολόγηση εξετάζει τον σκοπό και τον χαρακτήρα της χρήσης, τη φύση του έργου, την έκταση του υλικού που χρησιμοποιήθηκε και την επίδραση στην αγορά του.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, βάρυνε ο άμεσος ανταγωνισμός με τη Westlaw. Η χρήση των περιλήψεων αποσκοπούσε στη δημιουργία εμπορικού προϊόντος με παρόμοια λειτουργία και δεν κρίθηκε επαρκώς μετασχηματιστική. Η τεχνολογική διαφορά στον τρόπο επεξεργασίας του περιεχομένου δεν αρκούσε για να δικαιολογήσει την αντιγραφή.
Η απόφαση έχει συγκεκριμένα όρια. Το σύστημα της Ross δεν ήταν παραγωγική AI: εντόπιζε και επέστρεφε αποσπάσματα υφιστάμενων δικαστικών αποφάσεων, αντί να δημιουργεί νέο κείμενο. Επομένως, η κρίση δεν επιλύει αυτομάτως τις διαφορετικές διαφορές που αφορούν την εκπαίδευση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων.
Για τη νομική τεχνολογία, η υπόθεση προσφέρει ένα ουσιαστικό σημείο προβληματισμού: η αξία μιας βάσης νομικής πληροφορίας μπορεί να βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στην ανθρώπινη επιμέλεια, στις περιλήψεις και στην οργάνωση του περιεχομένου της. Ως πρακτικό συμπέρασμα, η ανάπτυξη νέων υπηρεσιών AI χρειάζεται προσεκτική εξέταση της προέλευσης και των δικαιωμάτων χρήσης του εκπαιδευτικού υλικού.
Η εφετειακή νίκη της Thomson Reuters ενισχύει τη σημασία αυτής της εξέτασης. Για τους παρόχους νομικού περιεχομένου και τους δημιουργούς εφαρμογών AI, το ερώτημα αφορά πλέον τόσο τις δυνατότητες της τεχνολογίας όσο και τις νόμιμες προϋποθέσεις αξιοποίησης της γνώσης που την τροφοδοτεί.
