Την άμεση και ουσιαστική ενεργοποίηση του Παρατηρητηρίου Καθυστερήσεων και Κακοδικίας του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών ζητά η κίνηση «Βήμα Νομικών – Κύρια Παρέμβαση», επαναφέροντας τη συζήτηση για τη λογοδοσία των δικαστικών λειτουργών και τις χρόνιες δυσλειτουργίες στην απονομή της Δικαιοσύνης.
Η παρέμβαση προτείνει τη δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας καταγγελιών, τη συστηματική καταγραφή περιστατικών δικαστικής αυθαιρεσίας, πλημμελούς άσκησης καθηκόντων και αντιδεοντολογικής συμπεριφοράς, καθώς και τη διαβίβαση τεκμηριωμένων υποθέσεων στα αρμόδια πειθαρχικά όργανα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η θέση ότι η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης συνοδεύεται από αυξημένες υποχρεώσεις αμεροληψίας, επιστημονικής επάρκειας και σεβασμού προς τους διαδίκους και τους δικηγόρους. Η τήρηση των δικονομικών εγγυήσεων και η ευπρεπής συμπεριφορά αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την εμπιστοσύνη των πολιτών στον θεσμό.
Η κίνηση ζητά το Παρατηρητήριο να αποκτήσει ουσιαστικό ρόλο στην καταγραφή και ανάδειξη των προβλημάτων. Το αίτημα αφορά την ενεργοποίησή του και συγκεκριμένες προτάσεις λειτουργίας, χωρίς να προκύπτει από το δημοσίευμα ότι η προτεινόμενη ηλεκτρονική πλατφόρμα έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή.
Το πλήρες κείμενο της ανακοίνωσης:
Το «ΒΗΜΑ Νομικών – Κύρια Παρέμβαση» ζητεί την άμεση και ουσιαστική ενεργοποίηση του Παρατηρητηρίου Καθυστερήσεων και Κακοδικίας του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, με αφορμή τα διαχρονικά προβλήματα στη λειτουργία της Δικαιοσύνης και την ανάγκη αποτελεσματικής αντιμετώπισης φαινομένων δικαστικής αυθαιρεσίας, πλημμελούς άσκησης καθηκόντων και αντιδεοντολογικής συμπεριφοράς.
Η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης αποτελεί αδιαπραγμάτευτη συνταγματική εγγύηση. Δεν αποτελεί, όμως, προνόμιο ανεξέλεγκτης εξουσίας.
Οι δικαστικοί λειτουργοί ασκούν εξουσία στο όνομα του ελληνικού λαού. Η εξουσία αυτή συνοδεύεται από αυξημένες απαιτήσεις αμεροληψίας, επιστημονικής επάρκειας, ευπρέπειας, σεβασμού της προσωπικότητας των διαδίκων και των δικηγόρων και πιστής τήρησης των δικονομικών εγγυήσεων.
Δεν είναι θεσμικά ανεκτό περιστατικά προσβλητικής συμπεριφοράς, αδικαιολόγητων καθυστερήσεων, αυθαίρετης δικονομικής μεταχείρισης ή παραβίασης υπηρεσιακών υποχρεώσεων να παραμένουν χωρίς συστηματική καταγραφή και αξιολόγηση.
Η μεγάλη πλειονότητα των δικαστικών λειτουργών υπηρετεί με συνέπεια και αξιοπρέπεια τη Δικαιοσύνη. Ακριβώς γι’ αυτό, η αντιμετώπιση των παθογενειών δεν στρέφεται κατά του δικαστικού σώματος. Αντιθέτως, προστατεύει το κύρος του και ενισχύει την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος. Επί συνόλου 1.035 προσφυγών η Ελλάδα έχει 935 καταδικαστικές αποφάσεις. Εξ αυτών σε 542 αποφάσεις διαπιστώθηκαν υπέρμετρες καθυστερήσεις στην απονομή της Δικαιοσύνης, σε 277 παραβίαση του δικαιώματος αποτελεσματικής προσφυγής και σε 141 παραβίαση του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη. Πρόκειται για αριθμούς που δεν επιτρέπουν εφησυχασμό και αναδεικνύουν την ανάγκη ουσιαστικών θεσμικών παρεμβάσεων.
Το ΒΗΜΑ Νομικών «Κυρία Παρέμβαση» ζητάει να προχωρήσει άμεσα:
- Η πλήρη λειτουργία του Παρατηρητηρίου Καθυστερήσεων και Κακοδικίας, με σαφείς αρμοδιότητες και διαδικασίες.
- Η δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας υποβολής τεκμηριωμένων αναφορών από δικηγόρους για περιστατικά δικαστικής αυθαιρεσίας, αντιδεοντολογικής συμπεριφοράς και σοβαρών δυσλειτουργιών.
- Η αντικειμενική αξιολόγηση των αναφορών και στη διαβίβαση τεκμηριωμένων περιστατικών στα κατά νόμο αρμόδια πειθαρχικά όργανα, όπου συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις.
- Η περιοδική δημοσιοποίηση συγκεντρωτικών στοιχείων και συμπερασμάτων για την κατάσταση της Δικαιοσύνης, με σεβασμό στην προστασία των προσωπικών δεδομένων.
- Η θεσμική προστασία των δικηγόρων που καταγγέλλουν καλόπιστα και τεκμηριωμένα παραβατικές συμπεριφορές κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
Είναι αυτονόητο ότι η διαφορετική ερμηνεία του νόμου ή η έκδοση μιας δυσμενούς δικαστικής απόφασης δεν συνιστά αφ’ εαυτής κακοδικία. Η δικαιοδοτική κρίση ελέγχεται με τα προβλεπόμενα ένδικα μέσα. Διαφορετικό ζήτημα αποτελεί η συμπεριφορά του δικαστικού λειτουργού και η ενδεχόμενη παραβίαση των υπηρεσιακών και πειθαρχικών του υποχρεώσεων.
Η λογοδοσία δεν απειλεί τη Δικαιοσύνη. Η απουσία της υπονομεύει την αξιοπιστία της.
Το Παρατηρητήριο οφείλει να αποτελέσει έναν πραγματικό και αποτελεσματικό θεσμό διαφάνειας, τεκμηρίωσης και λογοδοσίας και όχι ακόμη μία εξαγγελία χωρίς πρακτικό αντίκρισμα.
Η Δικαιοσύνη δεν χρειάζεται ασυλία από την κριτική. Χρειάζεται θεσμούς που εγγυώνται ότι κανείς δεν βρίσκεται υπεράνω των κανόνων που καλείται να εφαρμόζει.
Για το ΒΗΜΑ Νομικών «ΚΥΡΙΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ»
Ο Πρόεδρος ΔΣ
Δημήτρης Βερβεσός
