Το 2024, οι ιταλικές αρχές απέρριψαν τις αιτήσεις της Acciaierie d’Italia (ADI), του μεγαλύτερου ιταλικού ομίλου χαλυβουργίας, για την ένταξή της, για το έτος 2025, στους καταλόγους των επιχειρήσεων με υψηλή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου. Κατά συνέπεια, η ADI δεν επωφελήθηκε από τα πλεονεκτήματα που προβλέπονται για τις επιχειρήσεις αυτές.
Οι απορριπτικές αποφάσεις βασίστηκαν στον χαρακτηρισμό της ADI ως «επιχείρησης σε δυσχέρεια», κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση επιχειρήσεων που βρίσκονται σε δυσχέρεια,¹ λόγω της υπαγωγής της στο ιταλικό καθεστώς έκτακτης διαχείρισης και της αφερεγγυότητάς της.
Επιληφθέν προσφυγών κατά των αποφάσεων αυτών, το ιταλικό διοικητικό δικαστήριο υπέβαλε στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προδικαστικά ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσον είναι συμβατός με το δίκαιο της Ένωσης² ο αποκλεισμός επιχειρήσεων που έχουν υπαχθεί σε καθεστώς έκτακτης διαχείρισης από την πρόσβαση στα πλεονεκτήματα που προβλέπονται για επιχειρήσεις με υψηλή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου.
Το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι, με την έκδοση των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τις ενισχύσεις διάσωσης, η Επιτροπή περιόρισε σκοπίμως τη δική της διακριτική ευχέρεια κατά την εκτίμηση της συμβατότητας των κρατικών ενισχύσεων. Κατά συνέπεια, οποιαδήποτε παρέκκλιση από τους κανόνες αυτούς θα συνιστούσε παραβίαση των γενικών αρχών του δικαίου, και ιδίως των αρχών της ίσης μεταχείρισης και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης.
Το Δικαστήριο επισημαίνει ότι η Ιταλία απλώς ευθυγράμμισε τους κανόνες της στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων για την ενέργεια με τις απαιτήσεις που περιλαμβάνονται στις Κατευθυντήριες Γραμμές της Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις στους τομείς του κλίματος, της προστασίας του περιβάλλοντος και της ενέργειας,³ οι οποίες προβλέπουν ότι ενεργειακή ενίσχυση δεν μπορεί να χορηγείται σε επιχειρήσεις που βρίσκονται σε δυσχέρεια κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών για τις ενισχύσεις διάσωσης.
Μια επιχείρηση που έχει υπαχθεί σε καθεστώς έκτακτης διαχείρισης αποτελεί «επιχείρηση σε δυσχέρεια» ή “προβληματική επιχείρηση” κατά την έννοια του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον το καθεστώς αυτό συνιστά συλλογική διαδικασία η οποία προϋποθέτει προηγούμενη διαπίστωση της αφερεγγυότητας της οικείας επιχείρησης. Η εξακρίβωση του στοιχείου αυτού εναπόκειται στο αιτούν εθνικό δικαστήριο.
Το γεγονός ότι οι συλλογικές διαδικασίες αφερεγγυότητας που προβλέπονται από τη νομοθεσία των κρατών μελών επιδιώκουν την αποκατάσταση της οικονομικής βιωσιμότητας των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων δεν αναιρεί τον χαρακτηρισμό τους ως επιχειρήσεων σε δυσχέρεια κατά την έννοια των κατευθυντήριων γραμμών για τις ενισχύσεις διάσωσης.
Τέλος, το Δικαστήριο υπογραμμίζει ότι οι ενισχύσεις στον τομέα της ενέργειας δεν πρέπει να συγχέονται με τις ενισχύσεις διάσωσης, καθώς οι δύο κατηγορίες κρατικών ενισχύσεων επιδιώκουν διαφορετικούς σκοπούς.
