Η εφαρμογή του παγκόσμιου ελάχιστου επιπέδου φορολόγησης των πολυεθνικών επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τη φορολογική ανταγωνιστικότητα της Κύπρου και, κυρίως, για το κατά πόσο ο νέος συντελεστής 15% μπορεί να επηρεάσει την παραμονή μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων στη χώρα.
Ο Κύπριος υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, εμφανίστηκε καθησυχαστικός, δηλώνοντας ότι δεν υπάρχει ένδειξη αποχώρησης πολυεθνικών εταιρειών εξαιτίας της εφαρμογής του λεγόμενου «Πυλώνα 2». Αντίθετα, σύμφωνα με τον ίδιο, καταγράφεται αύξηση των εγγραφών ξένων εταιρειών στην Κύπρο.
Το 15% δεν αφορά όλες τις επιχειρήσεις
Η σημαντικότερη ίσως διευκρίνιση είναι ότι ο «Πυλώνα 2» δεν καθιερώνει έναν γενικό εταιρικό φορολογικό συντελεστή 15% για όλες τις επιχειρήσεις.
Το σύστημα αφορά κατά κανόνα μεγάλους πολυεθνικούς και εγχώριους ομίλους με ενοποιημένα ετήσια έσοδα τουλάχιστον 750 εκατ. ευρώ. Στόχος είναι οι όμιλοι που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του να υπόκεινται σε πραγματικό επίπεδο φορολόγησης τουλάχιστον 15% στις δικαιοδοσίες στις οποίες δραστηριοποιούνται.
Επομένως, το 15% δεν λειτουργεί απλώς ως ένας νέος ονομαστικός φορολογικός συντελεστής.
Εάν η πραγματική φορολογική επιβάρυνση ενός ομίλου σε συγκεκριμένη δικαιοδοσία βρίσκεται κάτω από το προβλεπόμενο ελάχιστο επίπεδο, ενεργοποιούνται οι μηχανισμοί συμπληρωματικής φορολόγησης ώστε, με βάση τους ειδικούς κανόνες του συστήματος, να καλύπτεται η σχετική διαφορά.
Ευρωπαϊκή υποχρέωση και όχι κυπριακή επιλογή
Η εφαρμογή του νέου συστήματος δεν αποτελεί μονομερή επιλογή της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο “Πυλώνας 2” αποτελεί τμήμα της διεθνούς συμφωνίας που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ/G20 για την αντιμετώπιση της διάβρωσης της φορολογικής βάσης και της μεταφοράς κερδών. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης οι σχετικοί κανόνες ενσωματώθηκαν στο ενωσιακό δίκαιο, δημιουργώντας αντίστοιχες υποχρεώσεις για τα κράτη μέλη.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τον φορολογικό ανταγωνισμό εντός της ΕΕ. Μια μεγάλη πολυεθνική δεν μπορεί κατ’ ανάγκη να αποφύγει την ελάχιστη φορολόγηση απλώς μεταφέροντας την έδρα της από ένα κράτος μέλος σε κάποιο άλλο.
Αλλάζει ο φορολογικός ανταγωνισμός
Ο Pillar 2, ωστόσο, δεν σημαίνει το τέλος του ανταγωνισμού μεταξύ των κρατών για την προσέλκυση επιχειρήσεων. Σημαίνει περισσότερο ότι ο ανταγωνισμός αλλάζει πεδίο.
Η ποιότητα των επαγγελματικών υπηρεσιών, η σταθερότητα του φορολογικού και ρυθμιστικού συστήματος, η ταχύτητα της δημόσιας διοίκησης, η πρόσβαση σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, οι επενδυτικές υποδομές και η γεωγραφική θέση αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα.
Αυτό ακριβώς αποτελεί και το βασικό επιχείρημα της κυπριακής κυβέρνησης: ότι η Κύπρος μπορεί να παραμείνει ελκυστικός επιχειρηματικός προορισμός ακόμη και στο νέο περιβάλλον της ελάχιστης παγκόσμιας φορολόγησης.
Η πραγματική δοκιμασία, επομένως, δεν είναι εάν η Κύπρος μπορεί πλέον να προσφέρει χαμηλότερη φορολογία στις μεγαλύτερες πολυεθνικές, αλλά εάν μπορεί να μετατρέψει το επιχειρηματικό, θεσμικό και γεωγραφικό της πλεονέκτημα σε λόγο εγκατάστασης που δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον φορολογικό συντελεστή.
