Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή απορρίπτει τις αιτιάσεις περί αυξήσεων τιμών πριν από την εφαρμογή των μειώσεων, επισημαίνοντας ότι κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο δεν υποβλήθηκαν δηλώσεις ανατιμήσεων από εταιρείες επώνυμων προϊόντων που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία.
Σύμφωνα με την Αρχή, η πρωτοβουλία αφορά σταθερή μείωση της βασικής τιμής ραφιού για τουλάχιστον δύο μήνες ανά κωδικό προϊόντος και δεν αποτελεί απλώς μία βραχυχρόνια προωθητική ενέργεια.Σύμφωνα όμως με σχετικά δημοσιεύματα, το χρονικό διάστημα που προηγήθηκε, εντοπίστηκαν αυξήσεις σε σειρά προϊόντων.
Τι προβλέπει όμως η νομοθεσία;
Το ζήτημα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον υπό το πρίσμα της νομοθεσίας για την προστασία του καταναλωτή.
Το άρθρο 9ι του ν. 2251/1994, με το οποίο έχει ενσωματωθεί στην ελληνική έννομη τάξη το άρθρο 6α της Οδηγίας 98/6/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία (ΕΕ) 2019/2161, προβλέπει ότι σε κάθε ανακοίνωση μείωσης τιμής πρέπει να αναγράφεται η «προγενέστερη τιμή». Και ως προγενέστερη τιμή δεν νοείται απλώς η τιμή που ίσχυε αμέσως πριν από τη μείωση.Είναι η χαμηλότερη τιμή που είχε εφαρμόσει ο συγκεκριμένος προμηθευτής κατά τις 30 ημέρες πριν από την εφαρμογή της μείωσης.
Ο κανόνας έχει ιδιαίτερη σημασία ακριβώς για την αποτροπή τεχνητών εκπτώσεων. Οι κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι σαφείς: ακόμη και εάν ένας έμπορος αυξήσει μία τιμή και στη συνέχεια ανακοινώσει μείωση, ως βάση σύγκρισης εξακολουθεί να λαμβάνεται η χαμηλότερη τιμή των προηγούμενων 30 ημερών.
Η κρίσιμη διάκριση
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το ενδιαφέρον της συγκεκριμένης υπόθεσης.
Το γεγονός ότι δεν υποβλήθηκε δήλωση ανατίμησης στην αρμόδια Αρχή δεν απαντά από μόνο του στο διαφορετικό ερώτημα ποια ήταν η πραγματική τιμή πώλησης κάθε προϊόντος προς τον καταναλωτή κατά τις προηγούμενες 30 ημέρες.
Από την άλλη πλευρά, ούτε η απλή σύγκριση δύο τιμών σε διαφορετικές ημερομηνίες αρκεί κατ’ ανάγκη για να αποδειχθεί παράβαση. Πρέπει να εξεταστεί εάν πρόκειται για βασική τιμή, προσωρινή προσφορά ή άλλη προωθητική ενέργεια και, κυρίως, πώς ακριβώς παρουσιάστηκε η μεταγενέστερη μείωση στον καταναλωτή. Οι επίσημες οδηγίες του Υπουργείου Ανάπτυξης διευκρινίζουν άλλωστε ότι ο κανόνας αφορά την ανακοίνωση μείωσης της τιμής και όχι τον καθορισμό της ίδιας της τιμής πώλησης.
Επομένως, η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στο εάν «αυξήθηκαν» ή «μειώθηκαν» οι τιμές.Βρίσκεται στο εάν η μείωση που παρουσιάζεται στον καταναλωτή είναι πραγματική, επαληθεύσιμη και υπολογισμένη με βάση τη νόμιμη προγενέστερη τιμή. Και αυτό μπορεί να διαπιστωθεί μόνο με την εξέταση του ιστορικού τιμών κάθε συγκεκριμένου προϊόντος.
