Η αφαίρεση του ονοματεπωνύμου από ένα διοικητικό έγγραφο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το πρόσωπο στο οποίο αυτό αναφέρεται έχει καταστεί ανώνυμο. Το κρίσιμο είναι εάν, από το σύνολο των πληροφοριών που παραμένουν διαθέσιμες, μπορεί να προσδιοριστεί η ταυτότητά του.
Αυτό αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πρακτικά συμπεράσματα της ΣτΕ Δ΄ 442/2026, η οποία εξετάζει τη σχέση μεταξύ της υποχρέωσης δημοσιότητας στη «Διαύγεια» και της προστασίας των προσωπικών δεδομένων.
Η υπόθεση αφορούσε ανάρτηση από ΝΠΔΔ απόφασης σχετικής με εργαζόμενο. Παρότι δεν αναφερόταν ολόκληρο το ονοματεπώνυμό του, στο δημοσιευμένο έγγραφο υπήρχαν στοιχεία τα οποία μπορούσαν, σε συνδυασμό μεταξύ τους, να οδηγήσουν στην ταυτοποίησή του.
Το ΣτΕ δέχθηκε ότι για να χαρακτηριστεί ένα φυσικό πρόσωπο «ταυτοποιήσιμο» δεν απαιτείται να αποδειχθεί ότι κάποιος τρίτος πράγματι κατάφερε να ανακαλύψει την ταυτότητά του.
Αρκεί να υπάρχει η εύλογη δυνατότητα ταυτοποίησης, λαμβανομένων υπόψη των πληροφοριών που περιλαμβάνονται στο έγγραφο και εκείνων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον προσδιορισμό του συγκεκριμένου προσώπου.
Η κρίση αυτή έχει ιδιαίτερη πρακτική σημασία για τους δημόσιους φορείς. Η αντικατάσταση ενός ονόματος με αρχικά ή η διαγραφή ενός μόνο αναγνωριστικού στοιχείου δεν αποτελεί από μόνη της επαρκή ανωνυμοποίηση όταν το υπόλοιπο περιεχόμενο εξακολουθεί να «δείχνει» συγκεκριμένο άνθρωπο.
Δεν αναρτώνται τα πάντα στη Διαύγεια
Το δεύτερο σημαντικό σημείο της απόφασης αφορά την ίδια τη νομική βάση της δημοσίευσης.
Το ΣτΕ αντιμετώπισε την απαρίθμηση των πράξεων που υπάγονται στην υποχρέωση ανάρτησης κατά το άρθρο 2 παρ. 4 του ν. 3861/2010 ως συγκεκριμένη και εξαντλητική.
Συνεπώς, η ύπαρξη της «Διαύγειας» δεν παρέχει από μόνη της γενική εξουσιοδότηση σε έναν δημόσιο φορέα να δημοσιεύει οποιαδήποτε απόφασή του.
Εφόσον μία πράξη δεν ανήκει στις υποχρεωτικά αναρτητέες και δεν υπάρχει άλλη ειδική νομοθετική διάταξη που να επιβάλλει τη δημοσίευσή της, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι η ανάρτηση είναι αναγκαία για συμμόρφωση προς έννομη υποχρέωση κατά το άρθρο 6 παρ. 1 γ΄ του GDPR.
Διαφάνεια με όρια
Η ΣτΕ 442/2026 υπενθυμίζει έτσι μία βασική αλλά συχνά παραγνωρισμένη αρχή: η διοικητική διαφάνεια και η προστασία των προσωπικών δεδομένων δεν λειτουργούν ανταγωνιστικά, αλλά πρέπει να εφαρμόζονται ταυτόχρονα μέσα στα όρια που θέτει ο νόμος.
Πριν από κάθε ανάρτηση, επομένως, ο δημόσιος φορέας καλείται να απαντήσει σε δύο διαφορετικά ερωτήματα: πρώτον, εάν υπάρχει πράγματι νόμιμη υποχρέωση δημοσίευσης και, δεύτερον, εάν το περιεχόμενο που δημοσιοποιείται επιτρέπει την άμεση ή έμμεση ταυτοποίηση φυσικού προσώπου. Και η απλή διαγραφή του ονόματος δεν αποτελεί πάντοτε την απάντηση.
