Σε συμβιβασμό συνολικού ύψους 400 εκατ. δολαρίων κατέληξαν το TikTok και η μητρική του ByteDance με το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης, κλείνοντας μία ιδιαίτερα σημαντική δικαστική διαμάχη σχετικά με τη συλλογή και επεξεργασία προσωπικών δεδομένων παιδιών κάτω των 13 ετών.
Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε στις 21 Αυγούστου 2026, αφορά την αγωγή που είχε ασκήσει το U.S. Department of Justice (DOJ) το 2024, κατόπιν παραπομπής της υπόθεσης από την Federal Trade Commission (FTC). Σύμφωνα με το DOJ, πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες χρηματικές ανακτήσεις που έχουν επιτευχθεί στο πλαίσιο εφαρμογής της αμερικανικής νομοθεσίας για την προστασία της ιδιωτικότητας των παιδιών στο διαδίκτυο.
Οι κατηγορίες κατά TikTok και ByteDance
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται η Children’s Online Privacy Protection Act (COPPA), η οποία επιβάλλει ειδικές υποχρεώσεις στις διαδικτυακές υπηρεσίες ως προς τη συλλογή προσωπικών πληροφοριών παιδιών κάτω των 13 ετών.
Οι αμερικανικές αρχές υποστήριξαν ότι TikTok και ByteDance επέτρεπαν επί σειρά ετών σε παιδιά κάτω των 13 ετών να δημιουργούν λογαριασμούς στην κανονική πλατφόρμα του TikTok και συνέλεγαν προσωπικά δεδομένα χωρίς την απαιτούμενη ενημέρωση και επαληθεύσιμη γονική συναίνεση.
Ιδιαίτερη σημασία είχε ο ισχυρισμός ότι οι εταιρείες γνώριζαν πως υπήρχαν λογαριασμοί ανήλικων χρηστών, ενώ, κατά την αγωγή, σε ορισμένες περιπτώσεις δεν διέγραφαν τους λογαριασμούς ή τα δεδομένα τους ακόμη και μετά από σχετικά αιτήματα γονέων.
Οι καταγγελίες επεκτείνονταν και στο Kids Mode, την ειδική έκδοση της υπηρεσίας που προοριζόταν για παιδιά κάτω των 13 ετών.
Η προηγούμενη υπόθεση Musical.ly
Η υπόθεση αποκτά μεγαλύτερη νομική βαρύτητα λόγω του ιστορικού της πλατφόρμας.
Το 2019, η Musical.ly –η οποία είχε ήδη αποκτηθεί από την ByteDance και ενσωματώθηκε στο TikTok– είχε καταλήξει σε συμβιβασμό με την FTC για παραβιάσεις της COPPA. Η τότε συμφωνία συνοδευόταν από δικαστική εντολή που επέβαλλε συγκεκριμένες υποχρεώσεις συμμόρφωσης.
Έτσι, η νέα αμερικανική δίωξη δεν αφορούσε μόνο ενδεχόμενες νέες παραβάσεις της νομοθεσίας περί προσωπικών δεδομένων, αλλά και ισχυρισμούς περί παραβίασης προηγούμενης δικαστικής εντολής.
Τι προβλέπει ο συμβιβασμός των 400 εκατ.
Σύμφωνα με το DOJ, TikTok και ByteDance θα καταβάλουν 300 εκατ. δολάρια, ενώ προβλέπεται επιπλέον καταβολή 100 εκατ. δολαρίων όταν αρθεί η προηγούμενη δικαστική εντολή που συνδεόταν με την υπόθεση Musical.ly.
Χρειάζεται, πάντως, μία σημαντική νομική διευκρίνιση: τα 400 εκατ. δολάρια δεν αποτελούν χρηματική ποινή που επιβλήθηκε κατόπιν δικαστικής απόφασης επί της ουσίας. Πρόκειται για συμβιβαστική διευθέτηση της δικαστικής διαφοράς, χωρίς δικαστική διαπίστωση ευθύνης των εταιρειών. Το ίδιο το DOJ επισημαίνει ότι οι σχετικές αιτιάσεις αποτελούσαν allegations και ότι δεν υπήρξε determination of liability.
Η υπόθεση έχει σημασία πέρα από το TikTok. Αναδεικνύει ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα της σημερινής ψηφιακής οικονομίας: κατά πόσο αρκεί μια πλατφόρμα να θέτει τυπικά ένα ηλικιακό όριο ή εάν οφείλει να εφαρμόζει αποτελεσματικούς μηχανισμούς εντοπισμού και προστασίας ανήλικων χρηστών.
Η κατεύθυνση των αμερικανικών αρχών δείχνει ότι η απλή δήλωση ηλικίας από τον χρήστη ενδέχεται να μην επαρκεί όταν η πλατφόρμα διαθέτει στοιχεία από τα οποία μπορεί να γνωρίζει ότι χρησιμοποιείται από παιδιά.
Η συζήτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου η προστασία των ανηλίκων βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο τόσο του GDPR όσο και του Digital Services Act. Η αμερικανική υπόθεση TikTok αποτελεί έτσι ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα της διεθνούς τάσης προς αυστηρότερη λογοδοσία των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο.
