
Η Τουρκία διαβίβασε στα Ηνωμένα Έθνη επιστολή του κατοχικού καθεστώτος των κατεχομένων, στην οποία επαναλαμβάνεται ο ισχυρισμός ότι η τουρκική στρατιωτική επέμβαση του 1974 ήταν «νόμιμη και δικαιολογημένη», επικαλούμενη τη Συνθήκη Εγγυήσεως του 1960 και τα γεγονότα που ακολούθησαν το πραξικόπημα κατά του Προέδρου Μακαρίου. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη διαχρονική προσπάθεια της Άγκυρας να καταγράψει τις θέσεις της στα επίσημα αρχεία του ΟΗΕ και να ενισχύσει τη διεθνή προβολή της λύσης των δύο κρατών.
Οι τουρκικοί ισχυρισμοί, ωστόσο, βρίσκονται σε ευθεία αντίθεση με τη θέση της διεθνούς κοινότητας. Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών εξακολουθεί να αναγνωρίζει ως μοναδικό νόμιμο κράτος στο νησί την Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ το αποσχιστικό καθεστώς στα κατεχόμενα δεν αναγνωρίζεται από κανένα άλλο κράτος πλην της Τουρκίας. Τα Ψηφίσματα 541 (1983) και 550 (1984) του Συμβουλίου Ασφαλείας χαρακτήρισαν τη μονομερή ανακήρυξη του ψευδοκράτους νομικά άκυρη και κάλεσαν όλα τα κράτη να μην το αναγνωρίσουν.
Από νομικής πλευράς, το βασικό επιχείρημα της Τουρκίας στηρίζεται στη δυνατότητα επέμβασης που προβλέπει η Συνθήκη Εγγυήσεως του 1960. Αντίθετα, η ελληνική και η κυπριακή θέση υποστηρίζουν ότι ακόμη και αν γινόταν δεκτό ότι η αρχική επέμβαση μπορούσε να στηριχθεί στη Συνθήκη, η δεύτερη φάση των στρατιωτικών επιχειρήσεων τον Αύγουστο του 1974, η συνεχιζόμενη στρατιωτική κατοχή σημαντικού τμήματος της Κύπρου και η μετέπειτα ανακήρυξη του ψευδοκράτους υπερβαίνουν κάθε όριο που θα μπορούσε να δικαιολογηθεί από τη Συνθήκη και παραβιάζουν θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου.
Η νέα επιστολή δεν μεταβάλλει το υφιστάμενο νομικό καθεστώς. Οι μονομερείς θέσεις που κατατίθενται στα Ηνωμένα Έθνη καταχωρίζονται στα επίσημα αρχεία του Οργανισμού, χωρίς όμως να παράγουν αυτοτελώς έννομα αποτελέσματα ή να μεταβάλλουν τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η Κυπριακή Δημοκρατία και η Ελλάδα έχουν επανειλημμένα απαντήσει σε αντίστοιχες τουρκικές επιστολές, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς περί ύπαρξης δύο κυρίαρχων κρατών στην Κύπρο και υπογραμμίζοντας ότι μόνο η Κυπριακή Δημοκρατία εκπροσωπεί διεθνώς το νησί.
Η υπόθεση αναδεικνύει ότι το Κυπριακό παραμένει όχι μόνο ένα πολιτικό και διπλωματικό ζήτημα, αλλά και μία από τις σημαντικότερες εκκρεμότητες του σύγχρονου διεθνούς δικαίου. Η αντιπαράθεση για την ερμηνεία της Συνθήκης Εγγυήσεως, τη νομιμότητα της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας και το καθεστώς των κατεχομένων εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο έντονων νομικών και πολιτικών αντιπαραθέσεων, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει μεταβληθεί η πάγια θέση των Ηνωμένων Εθνών ως προς τη διεθνή προσωπικότητα και την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας.






