Το Δικαστήριο επιβάλλει επίσης στην Πορτογαλία χρηματική ποινή 41.250 ευρώ ημερησίως, έως ότου υπάρξει πλήρης συμμόρφωση με την απόφαση, ποσό που θα μειώνεται καθώς το κράτος μέλος προχωρά στη συμμόρφωση.
Το νομικό και περιβαλλοντικό πλαίσιο
Η διατήρηση και αποκατάσταση της βιοποικιλότητας στην Ευρώπη αποτελεί μία από τις βασικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Οδηγία για τους Οικοτόπους (92/43/ΕΟΚ) συμβάλλει στον στόχο αυτό μέσω της προστασίας φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας στην επικράτεια των κρατών μελών.
Για τον σκοπό αυτό έχει δημιουργηθεί το δίκτυο Natura 2000, το μεγαλύτερο οικολογικό δίκτυο στον κόσμο. Στόχος του είναι να διασφαλίσει, με συνεκτικό και διακρατικό τρόπο, τη μακροπρόθεσμη επιβίωση των πιο πολύτιμων και απειλούμενων ειδών και οικοτόπων της Ευρώπης.
Το δίκτυο περιλαμβάνει:
Ειδικές Ζώνες Διατήρησης (SACs) που ορίζονται από τα κράτη μέλη βάσει της Οδηγίας για τους Οικοτόπους
Ζώνες Ειδικής Προστασίας που καθορίζονται βάσει της Οδηγίας για τα Πτηνά.
Σύμφωνα με την Οδηγία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταρτίζει, σε συνεργασία με κάθε κράτος μέλος, κατάλογο τόπων κοινοτικής σημασίας (Sites of Community Importance – SCI). Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να τους χαρακτηρίζουν ως Ειδικές Ζώνες Διατήρησης το συντομότερο δυνατό και το αργότερο εντός έξι ετών.
Οι ζώνες αυτές υπάγονται σε ειδικό καθεστώς προστασίας, το οποίο απαιτεί τη λήψη των αναγκαίων μέτρων για τη διατήρηση ή αποκατάσταση των οικοτόπων και των ειδών σε ευνοϊκή κατάσταση διατήρησης.
Η προηγούμενη απόφαση του Δικαστηρίου
Στις 5 Σεπτεμβρίου 2019, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι η Πορτογαλία:
δεν είχε χαρακτηρίσει ως Ειδικές Ζώνες Διατήρησης 61 τόπους κοινοτικής σημασίας στις βιογεωγραφικές περιοχές του Ατλαντικού και της Μεσογείου,
ούτε είχε θεσπίσει τα αναγκαία μέτρα προστασίας.
Η νέα προσφυγή της Επιτροπής
Στις 21 Σεπτεμβρίου 2024, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θεωρώντας ότι η Πορτογαλία δεν είχε συμμορφωθεί με την απόφαση του 2019, άσκησε νέα προσφυγή λόγω παράβασης και ζήτησε την επιβολή χρηματικών κυρώσεων.
Η απόφαση του Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο έκρινε ότι η προηγούμενη απόφασή του δεν είχε εφαρμοστεί.
Ειδικότερα διαπίστωσε ότι:
η νομοθεσία που υιοθέτησε η Πορτογαλία απλώς χαρακτηρίζει τους τόπους ως ζώνες προστασίας, χωρίς να προσδιορίζει τους συγκεκριμένους τύπους οικοτόπων ή τα προστατευόμενα είδη που βρίσκονται σε κάθε περιοχή,
η χώρα δεν έχει ακόμη θεσπίσει τα κατάλληλα μέτρα διατήρησης.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι πρόκειται για ιδιαίτερα σοβαρές παραβάσεις του ενωσιακού περιβαλλοντικού δικαίου, οι οποίες συνεχίζονται επί μακρό χρονικό διάστημα.
Λαμβάνοντας υπόψη:
τη μεγάλη βιοποικιλότητα της Πορτογαλίας (99 τύποι οικοτόπων και 335 είδη που καλύπτονται από την Οδηγία),
τη διάρκεια της παράβασης,
και την οικονομική δυνατότητα της χώρας,
το Δικαστήριο επέβαλε:
κατ’ αποκοπή ποσό 10 εκατομμυρίων ευρώ,
και ημερήσια χρηματική ποινή 41.250 ευρώ μέχρι την πλήρη συμμόρφωση.
Η ποινή θα μειώνεται προοδευτικά κατά 750 ευρώ ημερησίως για κάθε τόπο που θα τίθεται σε πλήρη συμμόρφωση.
